Wie in Dalfsen of elders langs de Overijsselse Vecht woont, weet dat de rivier er in de winter heel anders uit kan zien dan in de zomer. Na langdurige regen stijgt het water, lopen de uiterwaarden onder en staat het water soms opvallend dicht bij de dijken. Meestal blijft het daarbij, maar bij extreme omstandigheden kan wateroverlast ook woningen, kelders en tuinen bereiken.

In dit artikel lees je hoe hoogwater op de Vecht ontstaat, wat je zelf kunt doen om je huis voor te bereiden en hoe je zorgt dat je op tijd weet wat er speelt. Zo sta je er niet onvoorbereid voor als het water stijgt.

Hoe hoogwater op de Vecht ontstaat

De Vecht is een regenrivier. Ze ontspringt in Duitsland en voert water af uit een groot gebied aan beide kanten van de grens. Valt daar wekenlang veel regen, of komt er na een natte periode nog een flinke bui overheen, dan stroomt dat water binnen enkele dagen richting Hardenberg, Ommen en Dalfsen. De rivier reageert dus vaak met enige vertraging op het weer.

Daarnaast speelt de afvoer stroomafwaarts een rol. Als het water bij Zwolle en richting het Zwarte Water minder snel weg kan, bijvoorbeeld door een hoge waterstand of harde noordwestenwind, kan de Vecht zich verder ophopen. Het waterschap houdt de waterstanden en dijken in de gaten en neemt maatregelen wanneer dat nodig is, maar als bewoner doe je er goed aan zelf ook alert te zijn.

Je huis voorbereiden

Veel schade door wateroverlast ontstaat niet door een dijkdoorbraak, maar door water dat via de kelder, het riool of lage deuren naar binnen komt. Met een paar eenvoudige maatregelen beperk je dat risico flink. Denk vooral na over wat er laag in huis staat en wat kwetsbaar is voor vocht.

Het helpt om dit soort zaken al in rustige tijden te regelen. Op het moment dat het water stijgt, wil je niet nog op zoek naar zandzakken of een pomp.

• Zet waardevolle spullen, documenten en elektrische apparaten hoger, zeker in kelder of bijkeuken.
• Controleer of je afvoer een terugslagklep heeft, zodat rioolwater niet terug je huis in stroomt.
• Zorg voor een dompelpomp en eventueel zandzakken of waterkeringen voor deuren.
• Weet waar je hoofdschakelaar voor elektriciteit en de gaskraan zitten.
• Bekijk je opstal- en inboedelverzekering, zodat je weet wat wel en niet gedekt is.

Op tijd gewaarschuwd worden

Bij hoogwater is informatie misschien wel het belangrijkste wat je hebt. Landelijke kanalen zoals NL-Alert worden ingezet bij acuut gevaar, maar de dagen daarvoor gebeurt er vaak al veel op lokaal niveau: waterstanden lopen op, wandelpaden in de uiterwaarden worden afgesloten en de gemeente of het waterschap deelt updates over dijkbewaking.

Lokale nieuwsbronnen zijn dan handig, omdat ze juist over je eigen omgeving berichten. Wie het laatste nieuws uit de gemeente wil volgen, kan bijvoorbeeld terecht bij De Dalfsen Gids, waar actuele berichten uit Dalfsen en omgeving samenkomen. Combineer zo’n bron met de officiële kanalen van gemeente en waterschap, zodat je zowel het grotere plaatje als de lokale details meekrijgt.

Kijk ook regelmatig naar het weerbericht voor het stroomgebied, ook dat in Duitsland. Veel regen daar is vaak een voorbode van hoger water in Dalfsen een paar dagen later.

Wat je doet als het water stijgt

Blijf rustig en volg de aanwijzingen van de gemeente, het waterschap en de hulpdiensten. Kom niet onnodig in de buurt van dijken of ondergelopen gebieden; ook al ziet het water er spectaculair uit, het kan sterk stromen en de ondergrond kan zacht zijn. Bovendien hinder je zo mensen die er werken.

Zet je voorbereide maatregelen in werking: verplaats spullen naar boven, plaats waterkeringen en houd je pomp gereed. Heb je kwetsbare buren, bijvoorbeeld ouderen of mensen die slecht ter been zijn, vraag dan even of ze hulp nodig hebben. Dat soort burenhulp maakt in de praktijk vaak een groot verschil.

Na het hoogwater

Als het water zakt, begint het opruimen. Maak foto’s van eventuele schade voordat je iets weggooit of herstelt; dat helpt bij het contact met je verzekeraar. Laat elektrische installaties controleren als ze nat zijn geworden en ventileer goed om schimmel te voorkomen.

Gebruik de ervaring ook om je voorbereiding te verbeteren. Wat ging goed, wat miste je? Schrijf het op, zodat je de volgende keer sneller weet wat je moet doen.