De keuken is voor veel huishoudens de plek waar de meeste stroom doorheen gaat. Elke dag gaat de waterkoker aan, de oven warmt op, de vaatwasser draait en de koelkast staat dag en nacht te zoemen. Toch weten weinig mensen welk apparaat nu echt veel verbruikt en welk apparaat eigenlijk best meevalt.

In dit artikel lees je hoe je het verbruik van je keukenapparaten kunt inschatten, welke toestellen de grootste verbruikers zijn en hoe je met kleine aanpassingen merkbaar kunt besparen op je energierekening.

Vermogen en verbruik zijn niet hetzelfde

Op elk apparaat staat een vermogen in watt. Dat zegt hoeveel stroom het toestel gebruikt terwijl het aanstaat. Een waterkoker van 2200 watt trekt dus veel stroom, maar staat maar een paar minuten aan. Wat op je rekening komt, is het verbruik in kilowattuur (kWh): het vermogen vermenigvuldigd met de tijd dat het apparaat draait.

Een simpel rekenvoorbeeld: een waterkoker van 2000 watt die drie minuten kookt, verbruikt ongeveer 0,1 kWh. Bij een stroomprijs van rond de 30 cent per kWh kost dat dus zo’n 3 cent. Een apparaat met een laag vermogen dat de hele dag aanstaat, kan op jaarbasis juist veel meer kosten dan zo’n kortstondige krachtpatser.

De grootste verbruikers in de keuken

De koelkast en vriezer staan vaak bovenaan, simpelweg omdat ze nooit uitgaan. Een moderne koelkast verbruikt grofweg 100 tot 250 kWh per jaar, maar een ouder exemplaar of een losse vriezer in de schuur kan daar ruim overheen gaan. Ook de oven is een flinke verbruiker: met een vermogen van 2000 tot 3500 watt en een opwarmtijd van tien minuten of meer telt dat snel op.

De vaatwasser gebruikt per beurt ongeveer 0,7 tot 1,2 kWh, vooral om het water te verwarmen. De kookplaat hangt sterk af van het type: inductie is zuiniger dan een keramische plaat, omdat de warmte direct in de pan ontstaat en er minder verloren gaat.

Kleine apparaten, verrassend zuinig

Veel kleine keukentoestellen zijn juist efficiënter dan hun grote broers. Een magnetron, airfryer of broodrooster met tostiklem heeft een hoog vermogen, maar is snel klaar en verwarmt alleen een kleine ruimte. Een portie friet in de airfryer kost daardoor vaak minder stroom dan dezelfde portie in een voorverwarmde oven. Wil je meer weten over zulke handige keukentoestellen en hoe je ze gebruikt, dan vind je op kokenmakkelijk.nl uitleg over onder meer kookgerei, keukengerei en frituren.

Let wel op sluipverbruik. Apparaten met een klokje, display of standby-lampje blijven stroom trekken, ook als je ze niet gebruikt. Per apparaat is dat weinig, maar een koffiezetapparaat, magnetron en oven samen kunnen op jaarbasis een paar euro kosten.

Slim besparen zonder in te leveren

Met een paar gewoontes bespaar je al snel zonder dat je er comfort voor opgeeft:

• Kook alleen de hoeveelheid water die je nodig hebt in de waterkoker.
• Gebruik een deksel op de pan, dan kookt water sneller en kun je het vuur lager zetten.
• Kies voor kleine porties de magnetron of airfryer in plaats van de oven.
• Zet de vaatwasser pas aan als hij vol is en gebruik het eco-programma.
• Ontdooi je vriezer regelmatig en houd de koelkast op ongeveer 4 graden.

Wanneer een nieuw apparaat loont

Een oude koelkast of vriezer vervangen kan flink schelen, omdat nieuwe modellen veel zuiniger zijn. Kijk bij aanschaf naar het energielabel en vooral naar het jaarverbruik in kWh dat erop staat. Dat getal zegt meer dan de letter alleen, omdat een groot apparaat met een goed label alsnog meer kan verbruiken dan een kleiner model.

Ruil een werkend apparaat niet zomaar in. Bij kleine toestellen weegt de besparing zelden op tegen de aanschafprijs. Bij apparaten die continu draaien en ouder zijn dan zo’n vijftien jaar, ligt dat anders en kun je de investering vaak in een paar jaar terugverdienen.

Meten is weten

Twijfel je wat een apparaat echt verbruikt? Een eenvoudige energiemeter tussen stekker en stopcontact laat precies zien hoeveel kWh er doorheen gaat. Laat zo’n meter een week tussen je koelkast zitten en je weet direct of het tijd is voor actie. Ook een slimme meter in de meterkast geeft via een app inzicht in pieken gedurende de dag.

Wie eenmaal weet waar de stroom naartoe gaat, maakt vanzelf bewustere keuzes. Het gaat zelden om één grote ingreep, maar om een reeks kleine gewoontes die samen het verschil maken. Begin met de apparaten die altijd aanstaan, pak daarna het koken zelf aan, en je ziet dat terug op je volgende jaarafrekening.