Een week eerder weg betekent vaak goedkopere vliegtickets, rustigere wegen en een vakantiepark dat nog niet vol zit. Logisch dat veel ouders erover nadenken om hun kind een paar dagen eerder van school te halen. Toch kan dat niet zomaar. Zodra je kind vijf jaar is, geldt de leerplicht, en die regelt precies wanneer een kind wel en niet thuis mag blijven.

In dit artikel lees je wanneer extra verlof is toegestaan, welke uitzonderingen de wet kent, hoe je zo’n aanvraag doet en wat de gevolgen zijn als je zonder toestemming vertrekt.

De basisregel: vakantie in de vakantie

De leerplichtwet gaat ervan uit dat gezinnen op vakantie gaan tijdens de officiële schoolvakanties. Elk schooljaar bevat genoeg vrije weken, verdeeld over herfst, kerst, voorjaar, mei en zomer. Buiten die periodes is je kind verplicht naar school te gaan, ook als het maar om een of twee dagen gaat.

Redenen als goedkoper reizen, files vermijden of een aanbieding die alleen in juni geldt tellen niet als geldige reden. Ook een vakantie die al geboekt is voordat je de regels kende, levert geen recht op extra vrij op. De school mag daar geen uitzondering voor maken, ook niet als de leerkracht er zelf geen bezwaar tegen zou hebben.

Uitzondering vanwege het beroep van ouders

Er is één situatie waarin vakantieverlof buiten de schoolvakantie wel mogelijk is: als het door de specifieke aard van het beroep van een van de ouders onmogelijk is om in de schoolvakanties weg te gaan. Denk aan seizoenswerk in de agrarische sector of de horeca, waarbij de zomer juist de drukste periode is.

Voor dit verlof gelden strikte voorwaarden. Je kind mag hooguit één keer per schooljaar en maximaal tien schooldagen vrij krijgen, en nooit in de eerste twee weken van het schooljaar. Bovendien moet je kunnen aantonen dat er in het hele schooljaar geen enkele schoolvakantie is waarin het gezin twee weken samen weg kan. Meestal vraagt de school daarvoor een werkgeversverklaring of, bij zelfstandigen, ander bewijs.

Gewichtige omstandigheden

Naast vakantieverlof kent de wet verlof vanwege gewichtige omstandigheden. Dat zijn situaties buiten de wil van het gezin om, waarbij het redelijk is dat een kind er niet op school zit. Tot tien schooldagen beslist de directeur, voor langer verlof beslist de leerplichtambtenaar.

Ook bij religieuze feestdagen die niet in de schoolvakantie vallen, mag je kind vrij krijgen. Dat moet je wel ruim van tevoren aan de school melden. Twijfel je of jouw situatie onder een uitzondering valt, dan kun je eens rondkijken op www.schoolvragen.nl, waar je meer uitleg en vragen van andere ouders over school vindt. Daarnaast is de school zelf of de leerplichtambtenaar van je gemeente altijd een goed aanspreekpunt.

• Een huwelijk of jubileum van naaste familie
• Een begrafenis of ernstige ziekte in de familie
• Een verhuizing van het gezin
• Verplichtingen vanuit geloof of levensovertuiging

Zo vraag je extra verlof aan

Verlof vraag je schriftelijk aan bij de directeur van de school, meestal via een vast formulier. Voor vakantieverlof vanwege het beroep van een ouder geldt dat je dit minimaal acht weken van tevoren doet, tenzij dat door omstandigheden niet mogelijk was. Voeg alle bewijsstukken direct toe, dat voorkomt vertraging.

Wordt je aanvraag afgewezen en ben je het daar niet mee eens? Dan kun je bezwaar maken. De school vermeldt in de afwijzing hoe dat werkt en binnen welke termijn je moet reageren.

Wat als je toch eerder vertrekt?

Ga je zonder toestemming op vakantie, dan spreekt de school van luxeverzuim. Scholen zijn verplicht ongeoorloofd verzuim te melden bij de leerplichtambtenaar. Die kan je uitnodigen voor een gesprek en, als er geen geldige reden blijkt, een proces-verbaal opmaken. Het Openbaar Ministerie kan vervolgens een boete opleggen, die per kind en per dag oploopt. Daarmee is het voordeel van een goedkopere reis vaak snel verdwenen.

Een ziekmelding vlak voor of na de vakantie lijkt misschien een uitweg, maar scholen en leerplichtambtenaren kennen dat patroon. Bij twijfel kunnen zij om een verklaring vragen of navraag doen. Dat levert vooral gedoe en wantrouwen op, terwijl een goede verstandhouding met school juist veel waard is.

Vooruit plannen loont

De meeste problemen voorkom je door het vakantierooster vroeg op te zoeken en je plannen daarop af te stemmen. Schoolvakanties worden ruim van tevoren bekendgemaakt, en wie op tijd boekt, vindt ook in drukke periodes vaak nog redelijke opties. Heb je wel een beroep dat vakantie in de schoolvakanties onmogelijk maakt, ga dan tijdig in gesprek met de school. Een duidelijke aanvraag met de juiste stukken geeft je de beste kans op toestemming, zonder verrassingen achteraf.